هومان دولتشاهي - كارشناس بخش انرژي - در گفت‌وگو با خبرنگار انرژي ايسنا، با بيان مطلب فوق افزود: وجود يك طرح جامع باعث مي‌شود كه قسمت‌هاي مختلف در بدنه دولت كه به نحوي به حوزه انرژي مربوط مي‌شوند وظايف خود را بدانند؛ ضمن اين كه اولويت‌ها را در اين بخش مشخص مي‌كند و موجب مي‌شود پروژه‌ها و طرح‌ها به موقع بهره‌برداري برسند و به نوعي نظارت دقيق بر اجراي برنامه‌ها باشد.

وي با بيان اين كه كشور هنوز تكليف خود را براي صادرات گاز مشخص نكرده است، گفت: گازسوز كردن تجهيزات، مصرف داخلي گاز و تزريق گاز به مخازن نفتي از عواملي بوده‌اند كه باعث شده‌اند كمتر به صادرات گاز فكر كنيم. مشكل اين است كه هنوز برنامه جامعي براي اين كه چه ميزان گاز جهت صادرات، مصرف داخلي، تزريق آن به مخازن نفتي، خوراك براي پتروشيمي‌ و CNG سوز كردن خودروها درنظر بگيريم، نداريم.

به گفته اين كارشناس انرژي، صادرات گاز از جنبه مالي براي ايران آن قدر كه جنبه استراتژيك آن مطرح است، مهم نيست و بحث اهميت ژئوپلتيكي ايران و شرايط حاكم بر كشورهاي همسايه يا خاورميانه و طرح‌هاي توسعه صادرات در منطقه خاورميانه مثل طرح الفين و در حوزه آسياي مركزي مثل طرح صادرات گاز تركمنستان به هند و پاكستان عواملي هستند كه بايد در بحث فرصت‌هاي صادرات و لزوم آن مورد توجه قرار گيرد.

وي با بيان اين كه اگر ايران مي‌خواهد با توجه به گازي كه در اختيار دارد در منطقه نقش مهمي‌ ايفا كند بايد به صادرات فكر كند، ادامه داد: در دنياي امروز مسائل اقتصادي تحت تاثير مسائل سياسي هستند و كشورها رابطه‌هايشان را با قراردادهاي اقتصادي محكم‌تر مي‌كنند.

دولتشاهي در اين باره به مساله صادرات گاز ايران به تركيه و از آنجا به اروپا اشاره كرد و گفت: اين موضوع اگر در شرايط خوبي صورت گيرد عاملي مي‌شود كه دو كشور در رابطه سياسي‌شان با هم متحد باشند كه در مورد مساله صادرات گاز ايران به هند و پاكستان نيز صدق مي‌كند.

وي در خصوص صادرات ناچيز گاز كشور با توجه به ذخاير گازي بالا نسبت به ساير كشورهاي منطقه تصريح كرد: پس از انقلاب، اولويت به مصرف گاز در داخل كشور داده شد. يعني در اين دوره صادرات كاملا قطع شد و برنامه‌هاي تزريق گاز به دليل محدوديت‌هاي توليد، هزينه‌هاي بالا و آسيب‌هاي وارد شده از جنگ به طور كامل انجام نشد و تمام هم و غم دولت به جايگزين كردن گاز با ساير سوخت‌هاي فسيلي خانگي بود. البته گازسوز كردن نيروگاه‌ها كه مصرف بسيار بالايي هم داشتند نيز مطرح بود.

او، درباره بحث توليد در اين دوره گفت: ميدان پارس جنوبي خيلي وقت بود كه كشف شده بود؛ ولي به دليل جنگ و مسائل پس از جنگ و مشكلات دوران بازسازي خيلي ديرتر از موعد مقرر توسعه آن آغاز شد؛ بنابراين در بخش استفاده از منابع گازي و تغذيه گاز باز هم عقب افتاديم.

اين كارشناس انرژي، دو عامل رشد سريع مصرف داخلي و تاخير در پروژه‌هاي توليد گاز را از عوامل صادرات ناچيز ايران دانست و گفت: علت صادرات گاز بيشتر عمان و قطر نسبت به ايران مساله جمعيت كم آنها و در نتيجه مصرف داخلي كم گاز آنها به خصوص در زمستان، مسائل مالي، شرايط آب و هوايي و عواملي از اين قبيل هستند و پس از بررسي اين عوامل بايد ميزان صادرات گاز آنها مورد ارزيابي قرار گيرد.

او در خصوص امضاي قراردادهاي بين‌المللي بخش انرژي گفت: نكته اول در امضاي اين قراردادها بحث مناقصه و شفاف بودن قيمت‌هاست كه اگر در ابتدا قيمت‌ها و مناقصات به صورت شفاف اجرا مي‌شد، الان يك سري اعتراض در بحث قيمت‌ها به‌وجود نمي‌آمد. نبود شفافيت در قيمت‌گذاري عاملي شد كه امروزه اين قيمت‌ها مورد سوال قرار گيرد.

دولتشاهي در خصوص نحوه قيمت‌گذاري گاز قراردادهاي بين‌المللي گفت: در بحث صادرات گاز بايد قيمت‌گذاري به نحوي انجام شود كه بتوان در دوره‌هاي مشخص روي اين قيمت‌ها بازنگري صورت گيرد و كاملا براساس بازار و ميزان عرضه و تقاضا باشد.

او با بيان اين كه قيمت‌گذاري بايد براساس فرمول‌هاي بين‌المللي باشد، تاكيد كرد: بايد قيمت منابع انرژي رقيب گاز نظير مازوت، گازوئيل و حتي ذغال سنگ و قيمت‌هاي جهاني آن بررسي و سپس قيمت‌گذاري انجام شود كه به‌ويژه در قراردادهاي بلندمدت اين مساله بايد مورد نظر مسوولان امر قرار گيرد.

وي در خصوص اولويت‌بندي گاز به مصرف داخل، خوراك پتروشيمي، تزريق به مخازن نفتي و يا صادرات، گفت: به نظر من اولويت اول در اين زمينه بايد به بخش مصرف گاز داخلي داد تا وابستگي به ساير سوخت‌هاي فسيلي كاهش يابد.

وي اولويت دوم را تزريق به چاه‌هاي نفتي دانست و افزود: ما به حجم زيادي از گاز براي تزريق به ميادين نفتي حدود 560 ميليون مترمكعب در روز نياز داريم تا لااقل اگر نمي‌خواهيم ازدياد برداشت داشته باشيم، افت فشار برداشت را جبران كنيم.

او از خوراك پتروشيمي‌ به عنوان اولويت سوم مصرف گاز ياد كرد و افزود: چيزي كه مي‌تواند جايگزين صادرات نفتي ما شود، صادرات پتروشيمي‌ است. اولويت آخر به صادرات گاز تعلق دارد و وقتي ما سه عامل مصرف گاز گفته شده را پوشش داديم آن وقت مي‌توانيم به صادرات فكر كنيم.